Achtergrond informatie

 

 

   

Waardoor wordt het zoete water van het Haringvliet bedreigd?

• Kierbesluit;
• Volkerak Zoommeer;
• Achterwaartse verzilting.

Legenda: 

• Haringvliet
• Spui
• Volkerak Zoommeer
• Bernisse
• Brielse meer
• Nieuwe waterweg
• Oude maas

 

Kierbesluit

 

Het kierbesluit is een proef, maar je gaat geen proef nemen als je niet van plan bent deze toe te gaan passen. Tijdens de proef mag het zoute water niet verder dan de lijn Middelharnis en de Monding van het Spui om de Bernisse Inlaat zoet te houden. Rijkswaterstaat zal de sluizen zover sturen dat het zoet water niet verder dan deze denkbeeldige lijn komt.

Wanneer de aanvoer van de Rijn bij Lobith minder dreigt te worden ( 1700m3 per sec), moet het Haringvliet zoet gespoeld worden. Of dit lukt is zeer de vraag. Rijkswaterstaat heeft hier geen ervaring mee en baseert zich op computermodellen. De aanvoer bij Lobith heeft een grillig verloop en zit vaak onder de 1700m3 per sec zit (zie bijlage Lobith). Wie is verantwoordelijk als Rijkswaterstaat een fout maakt?

 

Volkerak Zoommeer

 

In het kader van de blauwalgbestrijding zijn er plannen om het Volkerak Zoommeer met zout water door te spoelen. Een gevolg daarvan zal zijn dat er zout water gaat lekken naar het Haringvliet wanneer er schepen door de sluizen gaan. Een reden te meer om het kierbesluit te heroverwegen.

 

Achterwaartse verzilting

 

Bij hoge zeewaterstanden dringt het zoute water verder de rivier op. Via de Nieuwe Waterweg en de Oude Maas komt er zout water in het Spui. Dit proces noemen we achterwaartse verzilting. Op Voorne-Putten is er een buffer van zoet water in de Bernisse en de Brielse Maas van maximaal 2 dagen. Wanneer het eb wordt, duwt de zoet water bel vanaf de Haringvlietdam het zoute water terug. Het Spui wordt weer zoet. Wanneer de Haringvliet op een kier staat en dus zout is, werkt dit principe niet meer en is er geen zoet water voorhanden. Je moet dit dus niet willen.

 

Heeft de kier effect?

 

Het antwoord hierop moet eigenlijk nee zijn omdat:

• Er geen blijvende natuurwaarde is;
• In droge jaren het sluizenbeheer onveranderd blijft
• Bij volledige openstelling de maatschappelijke kosten enorm zijn.

 

Geen blijvende natuurwaarde

 

Het idee van de kier is om een overgangssituatie te creëren tussen zout en zoet. In deze brakke zone zou dan natuurontwikkeling plaats kunnen vinden. Echter wanneer deze overgangszone zoet gespoeld wordt, kan er nooit natuurontwikkeling plaatsvinden, bovendien hebben we in de Ooster- en Westerschelde al brakke natuurzones.

 

Droge jaren

 

In jaren met weinig afvoer (minder dan 1700m3/s, zie tabel) van de rivieren blijft de kier dicht. De verwachting is dat ten gevolge van een veranderd klimaat droge zomers vaker gaan voorkomen. De vis zal dan ook gebruik moeten maken van de Nieuwe Waterweg, vistunnels of via achterwaartse verzilting in het Haringvliet komen.

 

Overzicht afvoer van de Rijn bij Lobith onder de 1700 m3 p/s (aantal dagen)
	2002	2003	2004	2005	2006	2007	2008	2009
januari	0	0	12	0	28	5	9	22
februari	0	0	0	0	18	0	9	10
maart	0	4	21	9	5	0	3	0
april	0	25	0	0	0	17	0	0
mei	0	15	18	0	0	16	0	8
juni	0	19	8	16	0	0	0	10
juli	4	30	20	29	27	0	17	0
augustus	2	31	29	24	21	0	17	23
september	10	30	24	15	13	13	20	30
oktober	2	27	28	31	12	24	31	31
november	0	30	10	30	24	15	20	6
december	0	27	20	31	18	3	11	geen info
totalen	18	238	190	185	166	93	137	140
* Opgave 2009 is t/m 6 november.

 

 

Maatschappelijke kosten

 

De overheid heeft steeds toegezegd ondanks ingrijpen in het watersysteem de zoetwatervoorziening voor de Zuid-Hollandse eilanden, Rotterdam en Delfland te garanderen. Ruim 10 jaar geleden is er een ruwe schatting gemaakt, welke compenserende maatregelen er genomen moeten worden om bij opening van de Haringvlietsluizen de zoetwatervoorziening te garanderen. Het betekende dat er vanuit de Brabantse Biesbosch een kanaal door de Hoekse Waard gegraven moet worden. Destijds werd dat begroot op ruim 1 miljard €. De zoetwatervoorziening op Goeree Overflakkee was hiermee dan nog niet veiliggesteld.

Wanneer deze werken nu uitgevoerd moeten worden zullen de kosten vele malen hoger liggen, vanwege de gestegen grondprijzen. Gezien de financiële tekorten is het niet erg waarschijnlijk, dat hier geld voor gereserveerd wordt. Daarnaast zal er in de Hoekse Waard veel maatschappelijke weerstand zijn bij het graven van een kanaal, dat de Hoekse Waard doorkruist.

Wanneer je weet dat, dat niet realistisch is, heeft het geen zin om een proef met het kierbesluit te nemen.