Kamervragen gesteld over miljoenen voor Haringvliet

HELLEVOETSLUIS - Moet de Haringvlietdam wel voor tientallen miljoenen euro's open voor de trekvis? Dat vragen Kamerleden zich af, omdat het Deltawerk tussen de eilanden Voorne-Putten en Goeree-Overflakkee bij de bouw blijkt te zijn voorzien van vistunnels. De zalm, zeeforel, elft, fint en steur zouden daardoor ongehinderd kunnen pendelen tussen de Noordzee en het Haringvliet, maar Rijkswaterstaat zegt nooit te hebben gehoord van die buizen.

Mensen die de dam hebben gebouwd, weten zeker dat er acht grote buizen speciaal voor de vissen zijn aangebracht. ,,Waarom zijn deze kokers niet benut?'' vragen de VVD-kamerleden Janneke Snijder-Hazelhoff en Helma Neppérus nu aan natuurminister Gerda Verburg.

Juist omdat trekvissen nu niet voorbij de Haringvlietsluizen zouden kunnen, moeten die sluisdeuren straks een beetje open. Met de terugkeer van de zalm en zeeforel stroomt, sinds de afsluiting van de voormalige zeearm in 1971, ook weer zout water in het Haringvliet.

Vooral boeren op de Zuid-Hollandse eilanden vrezen de komst van het zeewater, omdat zij nu putten uit het Haringvliet. Zout water is funest voor hun koeien en groenten. Ook de petrochemische industrie in de Europoort en Botlek haalt haar koelwater uit het Haringvliet.

Zelfs al zou de minister een verklaring hebben voor de ongebruikte vistunnels, dan nog zetten de VVD'ers vraagtekens bij het zo'n vijftig miljoen euro kostende project.

Als alternatief voor het zoute Haringvliet zouden er zoetwaterkanalen op de eilanden moeten komen. ,,Maar de aanleg daarvan moet nog beginnen,'' constateert Janneke Snijder. ,,Terwijl de opening van de sluizen staat gepland voor december 2010. Van ons mogen de sluizen niet open voordat de kanalen er zijn. We vragen ons af of dan december 2010 wel haalbaar is.''

Behalve de VVD zegt de Tweede Kamer-fractie van D66 vragen te hebben over de vistunnels. (LEON VAN HEEL)

Hoe betrouwbaar is de overheid met zoetwater?

Een vraag die veel burgers zich zullen stellen naar aanleiding van het artikel "Overheidsrapport: zee omsingelt Voorne-Putten" in de Voorne-Putten bijlage van het AD van 5 juni jl.

In de discussie rond het kierbesluit en de algbestrijding rond het Volkerak-Zoommeer wordt door Rijk en Provincie continue beweerd dat de zoetwater voorziening op Voorne-Putten gegarandeerd blijft, maar is dat zo?
De Provincie Zuid-Holland gaat in haar zojuist opgestelde structuurvisie (Visie op Zuid-Holland) al uit van verzilting op Voorne-Putten en Goeree Overflakkee.

Opmerkelijk omdat naar de streek toe gecommuniceerd wordt dat het kierbesluit een proef is en pas daarna een besluit wordt genomen of de sluizen verder opengaan of dicht blijven. Voor de geloofwaardigheid van de politiek zou het goed zijn om middels een amendement de structuurvisie aan te passen. De Statenfractie van de VVD Zuid-Holland heeft tijdens een werkbezoek aan de Rotterdamse haven bevestigd dat de sluizen dicht blijven tot er zekerheid is voor de zoetwatervoorziening. Goed statement, de VVD heeft zich landelijk en provinciaal altijd ingezet voor het behoud van de zoetwatervoorziening maar adel verplicht. De VVD zal ook een visie op de langer termijn voor het zoetwaterbeheer moet ontwikkelen en middels een amendement de structuurvisie aanpassen.

Op Voorne-Putten is in het verleden flink geïnvesteerd in een optimale zoetwatervoorziening met
inlaatpunten in: Hellevoetsluis, Oudenhoorn en de Bernisse Inlaat.

Wanneer je naar de capaciteit van de Bernisse Inlaat kijkt, zie je dat daar visie achter zat. De Bernisse Inlaat heeft een capaciteit van 23 m3/sec, daarvan is 11 m3/sec voor de Rotterdamse Industrie in het havengebied en 7m3/sec voor Voorne-Putten, 4 m3/sec voor Delfland en + /- 1 m3/sec gaat op aan verdamping. Rotterdam heeft hiermee een strategisch zoetwatervoorziening waarmee havenuitbreiding zoals de tweede maasvlakte ook op eenvoudige wijze van zoetwater voorzien kan worden.

Voor Voorne-Putten en het Westland is zoetwater cruciaal voor de concurrentiepositie van de Land en Tuinbouw. Het wisselen tussen zoet en zout is ook slecht voor de waterkwaliteit in de singels van dorpen en steden.

Het is dus zaak om zorgvuldig met het zoetwaterbeheer om te gaan. Klimaatverandering kan inderdaad leiden tot hogere zeespiegelstanden en een ander gedrag van de rivieren. Wanneer de Rijn veranderd van een gletsjerrivier naar een regenrivier heeft dat gevolgen voor het tijdstip en de hoeveelheden zoetwater die door de rivieren aangevoerd worden. Het is goed dat de overheid deze ontwikkelingen in kaart brengt.  Het mag echter nooit een argument zijn om te beweren dat de beschikbaarheid van zoetwater in de toekomst ( 2050) mogelijk moeilijker kan worden en om die reden nu zelf maar een zoete Delta zout te maken.

Wanneer je goed naar de ontwikkelingen kijkt, zijn er eigenlijk alleen maar meer redenen om het kierbesluit te heroverwegen. Ik zal aangeven waarom:

Een hogere zeespiegelstand leidt er toe dat via de Nieuwe Waterweg het zout de rivieren instroomt en er ook zoutwater in het spui komt. We noemen dit proces achterwaartse verzilting. Een proces dat nu ook weleens voorkomt. Echter wanneer de zeespiegel zakt, duwt de zoete waterbel vanaf de Haringvlietdam het zoute water terug, Het Spui wordt weer zoet en  de Bernisse Inlaat is weer in staat om water in te laten. Wanneer de kier open gaat en het Haringvliet niet op tijd zoet gespoeld is, is de zoete bel ook zout en is er geen zoet water meer om in te laten. 

Voorstaanders van de kier wijzen vaak op internationale verdragen in relatie tot vis. Vis moet instaat zijn vanuit zee de rivieren op te trekken, dat is geen enkel probleem. Er zitten vistunnels in de Haringvlietdam en er is een open verbinding via de Nieuwe Waterweg. Bovendien kan de vis ook via de Nieuwe Waterweg en het Spui ook in het Haringvliet komen.
Nederland kan dus gewoon aan haar internationale verplichtingen voldoen zonder de zoetwatervoorziening in gevaar te brengen. 

De VVD staat voor een betrouwbare overheid. Voor VVD- bestuurders ligt er een enorme uitdaging om er voor te zorgen dat de overheid ook voor zoetwater een betrouwbare partner is en blijft.